Home Hulsmann Imme Omega Overige Klassiek Modern  
  Postzegels Links Vraag & aanbod Nieuw op deze site Contact    
 

Mijn Kaptein
Kaptein advertenties en folders
Geschreven over Kaptein
Foto’s van de Kaptein fabrieken
Delftsblauw Kaptein bord en bierpul
Kaptein personeelsblad "De Bougie"

Delftsblauwe Kaptein borden en bierpul

Na aanschaf van mijn Kaptein motorfiets vond ik op Marktplaats een leuk "hebbedingetje" voor de liefhebber: een Delftsblauw bord, uitgegeven ter gelegenheid van de opening van "de nieuwe fabriek".

Kaptein bord ter gelegenheid opening nieuwe fabriek

Kaptein logo op Delftsblauw bord
Het Kaptein logo bovenaan op het bord

Tekst op het Kaptein bord
De tekst die aangeeft waar het bord voor gemaakt is

De oplettende lezer ziet dat dit bord is uitgegeven in Mei 1954, dus 3 jaar nadat de productie van de Kaptein motorfietsen werd gestaakt. De "nieuwe fabriek" betrof dan ook niet de oude elektriciteitscentrale in Arnhem waar in 1949-50 de motoren gebouwd werden, maar een nieuwe, grotere fabriek aan de Dr. C. Lelyweg waar alleen maar de succesvolle Kaptein Mobylette brommers gebouwd werden. Vreemd genoeg staat er wel "motorrijwielfabriek" op! Mogelijk was men van plan om later toch weer motoren te gaan bouwen.

Een hele tijd later stond in Het Motorrijwiel een foto van een zelfde bord, alleen staat daar achter de bovenstaande tekst de toevoeging: "aan onze agent de fa. F. Mampaye". Dit bord is in bezit van Johan Schaeverbeke, van het Oldtimer Motoren Museum Groenedijk in België. Hij had de foto naar Het Motorrijwiel gestuurd omdat hij benieuwd was of er nog meer van zulke borden bestonden.
Uiteraard heb ik gereageerd, en met mij diverse andere personen. Inmiddels weet ik van het bestaan van 11 van dit soort borden, waarvan 8 met de naam van een dealer, en 3 zonder. Hoewel de borden met en zonder dealernaam er in eerste instantie gelijk uitzien, bleek bij nadere bestudering van de foto's dat er toch heel veel verschillen zijn.
Een van de opmerkelijkste is dat de bloemen op de buitenrand in aantal verschillen. Op de borden zonder dealernaam staan 5 setjes van 2 bloemen, en op de borden met naam 6. Dit deed me vermoeden dat de borden verschillend van grootte zijn. Dit bleek inderdaad zo te zijn, de borden zonder naam zijn 29 cm in doorsnede, die met naam ca. 37 cm. De volgende foto waar beide varianten op staan laat de verschillen goed zien:

Kaptein bord ter gelegenheid opening nieuwe fabriek

De borden zonder dealernaam zijn uitgereikt aan het personeel van Kaptein. Dit is me bevestigd door Cas Teunissen die zelf zo'n bord heeft, van zijn vader die al vanaf de opening van de eerste fabriek bij Kaptein werkte. Van hem ontving ik ook een kopie van het personeelsblad "De Bougie", nummer 5 uit juni 1954, dat geheel gewijd is aan de opening van de nieuwe fabriek. Klik hier om het blad in te zien.

Hier de 6 verschillende borden met dealernaam, met dank aan degenen die een foto van hun bord hebben toegestuurd. Uiteraard ben ik zeer geïnteresseerd om te horen of er nog meer van deze borden zijn, dus als je er een hebt, mail me dan svp. even!

Bord van de firma Mampaye t.g.v. opening nieuwe Kaptein fabriek
Het bord van Johan Schaverbeke met opdruk "Fa. F. Mampaye"

Bord van de firma Hosmar t.g.v. opening nieuwe Kaptein fabriek
Bord met opdruk "Fa. Gebr. Hosmar"

Bord van de firma Koops t.g.v. opening nieuwe Kaptein fabriek
Bord met opdruk "Fa. R. Koops & Zn." in Assen

Bord van de firma Mampaye t.g.v. opening nieuwe Kaptein fabriek
Bord met opdruk "Fa. W.C. Moos"

Bord van de firma Mampaye t.g.v. opening nieuwe Kaptein fabriek
Bord met opdruk "Fa. Motor Mercuur" in Den Haag, die tot 2011 bestaan heeft

Bord van de firma Ets. Mertens t.g.v. opening nieuwe Kaptein fabriek
Bord met opdruk "Ets: Mertens", waarschijnlijk in franstalig België

Bord van de firma C. v/d Brom t.g.v. opening nieuwe Kaptein fabriek
Bord met opdruk "Fa. C. v/d Brom", een motorzaak gevestigd aan de Biltstraat in Utrecht

Bord van de firma J.A. Verheij t.g.v. opening nieuwe Kaptein fabriek
Bord met opdruk "Fac. J.A. Verheij", een fietsenzaak in Zaandam
(helaas alleen een foto van lage kwaliteit beschikbaar)

Op de achterkant van de borden staat informatie over de fabricage. Hier 2 voorbeelden:

Achterkant bord t.g.v. opening nieuwe Kaptein fabriek

De initialen VLS staan voor "Aardewerk Fabriek Velsen in Sassenheim". Deze aardewerk fabriek was opgericht in Velsen in 1920 als "Potterie Kennemerland" en bekend om zijn polychroom (= meerkleurig) aardewerk, voornamelijk siervoorwerpen.
Na 2 faillisementen, beide gevolgd door een doorstart onder een nieuwe naam, werd het bedrijfspand in Velsen in 1943 door de Duitse bezetters gevorderd voor oorlogsdoeleinden. Het bedrijf verhuisde toen naar Sassenheim waar het onder bovengenoemde naam nog tot 2002 actief was.

Voor de liefhebbers hier 2 links voor meer informatie te vinden:
- rubriek-keramiek.blogspot.nl/2015/08/potterie-kennemerland.html
- www.polychroom.nl/#
Op de laatste site is ook een overzicht te vinden van de door de schilders gebruikte initialen. Helaas staat er niet op wie signeerde met "K." (linker foto) en kan ik de initialen op de rechter foto niet ontcijferen. Het lijkt me iets van SL, SI of SB, hiervan staat er alleen een S.B. in de lijst en dit staat voor Sjaak Bitter.

In 2017 vond ik nóg een Delftsblauw Kaptein item, een bierpul:

Kaptein bierpul

Kaptein bierpul

Kaptein bierpul

De beschildering is duidelijk verwant aan die van de borden, vooral de vogel is goed herkenbaar. Ook deze bierpul is gemaakt door de Aardewerk Fabriek Velsen in Sassenheim, gezien het VLS logo op de bodem. Daar staat ook het enige Kaptein kenmerk:

Kaptein bierpul

Speurwerk op internet leverde niet veel op, alleen een melding (zonder afbeelding) dat Kaptein inderdaad ooit een bierpul had uitgegeven als relatiegeschenk.
Wat mij aan het logo op de bierpul opviel was dat de K maar 1 vleugel heeft in plaats van 2 (zoals op de borden). Wat speurwerk maakte duidelijk dat er 2 verschillende Kaptein logo's zijn, een oudere met 2 vleugels en een aantal concentrische cirkels, en een modernere met alleen links een vleugel en anderhalve cirkel. Wanneer de overgang exact geweest is weet ik niet, maar waarschijnlijk in 1965 of 66. Dit betekent dat mijn bierpul zeer waarschijnlijk van 1966 of later is.
Hier nog een paar voorbeelden van de verschillende logo's:

Kaptein Mobylette handleiding 1963
Handleiding uit 1963

Kaptein Mobylette handleiding 1966
Handleiding uit 1966

Olieblikken met Kaptein logos
Olieblikken met nieuw (links) en oud (rechts) Kaptein logo

Kaptein Mobylette balhoofdplaatjes
Balhoofdplaatjes met oud (links) en nieuw (rechts) Kaptein logo

 

Terug

Naar boven